যদি আপুনি AHSEC Class 11 Assamese পড়ি আছে, তেন্তে এই অধ্যায়টো আপোনাৰ বাবে যথেষ্ট গুৰুত্বপূৰ্ণ। “ৰাৱণক বিভীষণৰ সজ উপদেশ” কবিতাখনত কেৱল গল্প নহয়, জীৱনৰ এটা গভীৰ শিক্ষা লুকাই আছে। অনেক সময়ত আমি জেদত বা অহংকাৰত ভুল সিদ্ধান্ত লৈ পেলাওঁ—ঠিক সেই কথাই এই পাঠত দেখুওৱা হৈছে।
এই articleটোত আমি একেবাৰে সহজ ভাষাত AHSEC Class 11 Assamese Chapter 10 Answer 2026 বুজাই দিম। যদি আপুনি প্ৰথমবাৰৰ বাবে preparation কৰি আছে, tension নল’ব—ধীৰে ধীৰে পঢ়িলে সকলো সহজে বুজি যাব।
কবিতাৰ মূল ভাব (Main Idea)
এই কবিতাখনত বিভীষণে ৰাৱণক ভাল পথত আগবঢ়াবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু ৰাৱণে নিজৰ অহংকাৰৰ বাবে সেই উপদেশ মানি নলয়।
সহজ ভাষাত ক’বলৈ গ’লে:
- বিভীষণ = ভাল চিন্তা, সঠিক উপদেশ
- ৰাৱণ = অহংকাৰ, ভুল সিদ্ধান্ত
এইটো real lifeতো বহুত দেখা যায়। কেতিয়াবা আমাৰ বন্ধু বা ঘৰৰ মানুহে ভাল উপদেশ দিয়ে, কিন্তু আমি ignore কৰি দিওঁ—পিছত পস্তাব লাগে।
মুখ্য বিষয়সমূহ (Key Themes)
১. অহংকাৰৰ ফলাফল
ৰাৱণৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সমস্যা আছিল অহংকাৰ।
জ্ঞান থকাৰ পিছতো ভুল কৰিছিল।
২. ভাল উপদেশৰ গুৰুত্ব
বিভীষণে সজ উপদেশ দিছিল।
কিন্তু শুনা মানুহটো ready নহ’লে কোনো লাভ নাই।
৩. নৈতিক শিক্ষা
- সঁচা পথ বাছি লোৱা উচিত
- ভুল পথত গ’লে ক্ষতি নিশ্চিত
কবিতাৰ সংক্ষিপ্ত ব্যাখ্যা
এই কবিতাখনত বিভীষণে ৰাৱণক সীতাক ৰামক ঘূৰাই দিয়ক বুলি উপদেশ দিয়ে।
কিন্তু ৰাৱণে সেই কথা মানি নলয়।
ফলাফল কি হ’ল?
- যুদ্ধ হ’ল
- ৰাৱণৰ বিনাশ হ’ল
এতিয়া আপুনি নিজে ভাবক—
যদি ৰাৱণে উপদেশটো মানিলেহেঁতেন, তেন্তে কি হ’ব পাৰিলেহেঁতেন?
Important Points (Exam View)
- বিভীষণ সদায় সঠিক পথৰ পক্ষত থাকে
- ৰাৱণে অহংকাৰৰ বাবে সিদ্ধান্ত লয়
- কবিতাখন নৈতিক শিক্ষাৰে ভৰা
Examত এইবোৰ point লিখিলে ভাল নম্বৰ পোৱা সহজ হয়।
Table: Quick Revision
| বিষয় | ব্যাখ্যা |
|---|---|
| কবিতাৰ নাম | ৰাৱণক বিভীষণৰ সজ উপদেশ |
| মূল বাৰ্তা | অহংকাৰ বেয়া, উপদেশ শুনা উচিত |
| মুখ্য চৰিত্ৰ | ৰাৱণ, বিভীষণ |
| শিক্ষা | সঠিক সিদ্ধান্ত লোৱা |
AHSEC Class 11 Assamese Question Answer
অধ্যায় ১০: গোট ৩ কবিতা — ৰাৱণক বিভীষণৰ সজ উপদেশ (2026)
আৰ্হি প্ৰশ্ন (অতি চমু প্ৰশ্ন)
১। মাধৱ কন্দলি কোন যুগৰ শ্ৰেষ্ঠ কবি?
উত্তৰঃ মাধৱ কন্দলি প্ৰাক শংকৰী যুগৰ শ্ৰেষ্ঠ কবি আছিল।
২। সীতাক হৰণ কৰি নি ৰাৱণে ক’ত বন্দী কৰি ৰাখিছিল?
উত্তৰঃ ৰাৱণে সীতাক হৰণ কৰি অশোক বনত বন্দী কৰি ৰাখিছিল।
৩। ‘অপ্ৰমাদী’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ ‘অপ্ৰমাদী’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে ভ্ৰান্তিহীন।
৪। ইন্দ্ৰজিৎ কোন আছিল?
উত্তৰঃ ইন্দ্ৰজিৎ ৰাৱণৰ পুত্ৰ আৰু এজন শক্তিশালী যোদ্ধা আছিল।
৫। ৰাৱণৰ পত্নীৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰঃ ৰাৱণৰ পত্নীৰ নাম আছিল মন্দোদৰী।
চমু প্ৰশ্ন
১। ‘নৈকেষী’ কোন? তেওঁ বিভীষণক কিয় ৰাৱণৰ ৰাজসভালৈ পঠিয়াইছিল?
উত্তৰঃ ‘নৈকেষী’ ৰাৱণৰ মাতৃ আছিল। লংকাৰ পৰা সীতাক উদ্ধাৰৰ বাবে ৰামে অভিযান চলোৱাৰ কথা জানি তেওঁ গভীৰ চিন্তাত পৰিছিল। যুদ্ধ হ’লে লংকাৰ সৰ্বনাশ হ’ব বুলি ভয় কৰিছিল। সেয়ে সীতাক স-সন্মানেৰে ৰামৰ হাতত ঘূৰাই দি লংকাক ৰক্ষা কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিভীষণক ৰাৱণৰ ৰাজসভালৈ পঠিয়াইছিল।
২। ‘নাগপাশ’ কি? হনুমানক কোনে আৰু কিয় নাগপাশেৰে বন্দী কৰিছিল?
উত্তৰঃ ‘নাগপাশ’ হৈছে পুৰণিকালত ব্যৱহৃত এখন বিশেষ অস্ত্ৰ, যাৰ দ্বাৰা শত্ৰুক বন্দী কৰা হয়। সীতাৰ সন্ধানত লংকাত গৈ হনুমানে বহু ধ্বংস সাধন কৰিছিল। সেই কাৰণে ৰাৱণৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰজিতে হনুমানক নাগপাশেৰে বন্দী কৰিছিল।
৩। হনুমানে কিদৰে লংকা নগৰত জুই লগাইছিল?
উত্তৰঃ ইন্দ্ৰজিতে হনুমানক বন্দী কৰি শাস্তি হিচাপে তেওঁৰ নেগুৰত জুই লগাই দিছিল। হনুমানে সেই জুই নুমুৱাবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়তে লংকা নগৰীত জুই লাগি গোটেই নগৰখন পুৰি শেষ হৈছিল।
৪। শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱে ৰামায়ণৰ কোন দুটা কাণ্ড ৰচনা কৰিছিল?
উত্তৰঃ শংকৰদেৱে উত্তৰাকাণ্ড আৰু মাধৱদেৱে আদিকাণ্ড ৰচনা কৰিছিল।
৫। উত্তম, মধ্যম আৰু অধম কোন মন্ত্ৰক কোৱা হয়? ৰাজকাৰ্য পৰিচালনাত কোনটো ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
উত্তৰঃ
- সকলো মন্ত্ৰী একমত হৈ দিয়া মন্ত্ৰক উত্তম কোৱা হয়।
- অধিকাংশ মন্ত্ৰী একমত হৈ দিয়া মন্ত্ৰক মধ্যম কোৱা হয়।
- নিজৰ শক্তিৰ ওপৰত আস্থা নাৰাখি দৈৱত ভৰসা কৰি লোৱা মন্ত্ৰক অধম কোৱা হয়।
ৰাজকাৰ্য পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰত উত্তম মন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
দীঘল প্ৰশ্ন
১। বিভীষণে ৰাজসভালৈ গৈ ৰাৱণক কি কি সজ উপদেশ দিছিল?
উত্তৰঃ ৰাৱণে সীতাক হৰণ কৰাৰ পিছত ৰামে বান্দৰ সেনাৰ সহায়ত লংকাৰ ওপৰত অভিযান আৰম্ভ কৰে। এই কথা জানি নৈকেষীয়ে বিভীষণক ৰাজসভালৈ পঠিয়াই ৰাৱণক যুদ্ধৰ পৰা বিৰত থাকিবলৈ কয়। বিভীষণে ৰাজসভাত উপস্থিত হৈ ৰাৱণক সন্মান জনাই কয় যে ৰাম শক্তিশালী আৰু যুদ্ধ হ’লে লংকাৰ ধ্বংস নিশ্চিত। তেওঁ কয় যে ৰাম সাগৰ পাৰ হৈ লংকাত প্ৰৱেশ কৰিব আৰু সীতাক উদ্ধাৰ কৰিব। সেয়ে সময় থাকোঁতেই সীতাক স-সন্মানেৰে ৰামৰ হাতত ঘূৰাই দিয়াটো উচিত।
২। সীতাক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ ৰামে কাৰ সহায় লৈছিল আৰু কেনেকৈ সফল হৈছিল?
উত্তৰঃ ৰামে সীতাক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ সুগ্ৰীৱৰ সৈতে মিত্ৰতা কৰি বান্দৰ সেনাৰ সহায় লৈছিল। প্ৰথমে হনুমানক লংকাত পঠিওৱা হয়, যিয়ে সীতাক দেখা কৰি লংকাৰ বহু অংশ ধ্বংস কৰে। ইন্দ্ৰজিতে তেওঁক বন্দী কৰি শাস্তি দিয়ে যদিও হনুমানে লংকা পুৰি পেলায়। তাৰ পিছত ৰামে বান্দৰ সেনাৰে সাগৰত সেতু নিৰ্মাণ কৰি লংকাত প্ৰৱেশ কৰে আৰু যুদ্ধত ৰাৱণ, মেঘনাদ, কুম্ভকৰ্ণক পৰাজিত কৰি সীতাক উদ্ধাৰ কৰে।
৩। কবিতাটোৰ মাজেৰে বিভীষণৰ চৰিত্ৰ কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছে?
উত্তৰঃ এই কবিতাত বিভীষণক এজন ৰামভক্ত, শান্ত আৰু বুদ্ধিমান ব্যক্তি হিচাপে দেখুওৱা হৈছে। তেওঁ ৰাৱণৰ দৰে অহংকাৰী নহয়, বৰং নম্ৰ আৰু দূৰদৰ্শী। মাতৃৰ কথা মানি তেওঁ ৰাৱণক বুজাই যুদ্ধৰ পৰা আঁতৰি থাকিবলৈ উপদেশ দিয়ে। তেওঁৰ কথাবোৰে ৰাজনৈতিক বুদ্ধি আৰু নৈতিক শক্তিৰ পৰিচয় দিয়ে।
৪। মাধৱ কন্দলিৰ কাব্যিক প্ৰতিভা কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছে?
উত্তৰঃ মাধৱ কন্দলি প্ৰাক-শংকৰী যুগৰ এজন শ্ৰেষ্ঠ কবি। তেওঁ সংস্কৃত ৰামায়ণক অসমীয়া ভাষালৈ অনুবাদ কৰিছিল। তেওঁৰ অনুবাদ শ্লোকানুবাদ নহয়, ভাবানুবাদ। এই কাৰণে তেওঁৰ নিজা কাব্যিক প্ৰতিভা স্পষ্ট দেখা যায়। সহজ ভাষা, মিঠা ছন্দ আৰু অলংকাৰৰ ব্যৱহাৰে তেওঁৰ কাব্য অতি মনোৰম হৈছে।
উদাহৰণঃ
“শুনিয়োক সভাসদ ৰামৰ চৰিত্ৰ
পৰম সুৰস ৰস কৰ্ণৰ অমৃত”
তেওঁ ঘৰুৱা ভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ৰামায়ণক সৰ্বসাধাৰণৰ বাবে সহজ কৰি তুলিছিল। ছন্দ, অলংকাৰ আৰু স্থানীয় উপাদান ব্যৱহাৰে তেওঁৰ কাব্যিক সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি পাইছে।
৫। বিভীষণৰ উপদেশ শুনাৰ পিছত মন্ত্ৰীসকলে ৰাৱণক কি উপদেশ দিছিল?
উত্তৰঃ বিভীষণে ৰাৱণক যুদ্ধ নকৰিবলৈ আৰু সীতাক ঘূৰাই দিবলৈ কৈছিল। কিন্তু ৰাজসভাৰ মন্ত্ৰীসকলে ইয়াৰ বিপৰীতে ৰাৱণক যুদ্ধ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। তেওঁলোকে কৈছিল যে হনুমানে ভুলবশতঃ লংকা পুৰাইছিল আৰু এতিয়া তেওঁলোক সাৱধান। ৰামক সাধাৰণ মানুহ বুলি ধৰি ভয় কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই বুলি কৈ যুদ্ধৰ বাবে প্ৰস্তুত হ’বলৈ উপদেশ দিছিল।
লেখকৰ পৰিচয়
মাধৱ কন্দলি প্ৰাক-শংকৰী যুগৰ এজন মহান অসমীয়া কবি। তেওঁ চতুৰ্দশ শতিকাত বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰামায়ণ অনুবাদ কৰিছিল। তেওঁৰ ভাষা সহজ, মিঠা আৰু সৰ্বসাধাৰণৰ বাবে বুজিবলৈ সহজ।
Additional / PYQ
এই অধ্যায়ৰ পৰা সাধাৰণতে এই ধৰণৰ প্ৰশ্ন আহে:
- বিভীষণৰ চৰিত্ৰ বিশ্লেষণ
- মাধৱ কন্দলিৰ কাব্যিক বৈশিষ্ট্য
- ৰাম-ৰাৱণ যুদ্ধৰ কাৰণ
এইবোৰ question Class 11 Assamese Question Answer ত বহুত important
Final Words
AHSEC Class 11 Assamese Chapter 10 Answer 2026 | গোট ৩ কবিতা – ৰাৱণক বিভীষণৰ সজ উপদেশ অধ্যায়টো কেৱল examৰ বাবে নহয়, জীৱনৰ বাবে বহুত important।
সৰু advice: যেতিয়া কোনোবাই ভাল কথা কয়, একেবাৰে ignore নকৰিব… কেতিয়াবা সেইটো আপোনাৰ জীৱন সলনি কৰিব পাৰে।
